Instytut Filozofii i Socjologii IFIS4został ukonstytuowany i rozpoczął działalność z początkiem 2002 roku, po reorganizacji i podziale wcześniejszego Instytutu Nauk Społecznych i wydzieleniu z niego Instytutu Politologii. Jednak początki filozofii i socjologii w Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie sięgają lat czterdziestych, pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. W tym okresie istniały, w ramach Wydziału Humanistycznego, jednostki organizacyjne tworzone przez pracowników, którzy podejmowali badania w zakresie filozofii, socjologii czy nauk społecznych i prowadzili zajęcia dydaktyczne z tych specjalności na wszystkich kierunkach Uczelni. Od roku 1980 zespoły te funkcjonowały w ramach Instytutu Nauk Społecznych.

Obecnie Instytut zatrudnia 21 samodzielnych pracowników nauki (w tym 3 profesorów tytularnych) oraz 27 adiunktów i asystentów, którzy zgrupowani są w 13 wyspecjalizowanych katedrach. Dyrektorem Instytutu Filozofii i Socjologii jest dr hab. prof. Janusz Majcherek, jego zastępcami są dr hab. prof. UP Dorota Probucka oraz dr hab. prof. UP Teresa Zbyrad. Instytut posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w zakresie filozofii.

W instytucie prowadzone są cztery kierunki studiów:

Oprócz powyższych kierunków Instytut posiada bogatą ofertę studiów podyplomowych. Ponadto pracownicy Instytutu prowadzą zajęcia z filozofii, etyki, socjologii, antropologii społecznej i wielu innych przedmiotów na rozmaitych kierunkach Uniwersytetu Pedagogicznego, a także kilka wykładów ogólnouczelnianych.

IFiS jest siedzibą kilku ogólnokrajowych stowarzyszeń i organizacji naukowych:

Polskie Towarzystwo Etyczneifis3

Polskie Towarzystwo Karla Jaspersa, rozwijające i popularyzujące dorobek jednego z najwybitniejszych filozofów XX wieku, współtwórcy egzystencjalizmu. Towarzystwo, którego prezesem jest prof. dr hab. Czesław Piecuch, prowadzi rozległą współpracę z podobnymi organizacjami i stowarzyszeniami zagranicznymi.

Centrum Badań Myśli Sørena Kierkegaarda, założone w dwusetną rocznicę urodzin wybitnego duńskiego filozofa (2013), rozwijające i propagujące jego dorobek. Jednym z celów Centrum jest dokonanie pełnego polskiego wydania dzieł Kierkegaarda. Centrum kieruje dr hab. prof. UP Antoni Szwed.

Instytut jest wydawcą dwóch czasopism naukowych:

Argument to półrocznik o profilu filozoficznym, którego redaktorem naczelnym jest dr hab. prof. UP Marzenna Jakubczak. Pismo na liście MNiSW posiada 7 pkt.

Studia Sociologica (półrocznik, ukazuje się w serii „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis”), którym kieruje dr hab. prof. UP Janusz A. Majcherek. Pismo na liście MNiSW oceniane jest obecnie na 8 pkt.

W Instytucie działają koła naukowe studentów:

Koło Naukowe Studentów Filozofii „Arche”, którego opiekunem jest mgr Magdalena Kiełkowicz-Werner (niegdyś kilkuletnia jego przewodnicząca).

Socjologiczne Koło Naukowe, którym opiekuje się dr Anna Karnat-Napieracz. Koło prowadzi regularne spotkania, także w specjalnych cyklach „Spotkanie z Autorem”, będących debatą nad publikacjami książkowymi pracowników Instytutu, oraz doroczne (listopadowe) „Zaduszki Socjologiczne”, poświęcone wspomnieniom postaci wybitnych nieżyjących socjologów i ich dorobku

W Instytucie odbywają się regularnie (co dwa lata) Ogólnopolskie Fora Etyczne, organizowane przez dr hab. prof. UP Dorotę Probucką, wieńczone każdorazowo publikacją zawierającą referaty wygłoszone w trakcie kolejnego Forum. W ramach Instytutu prowadzone są również cykliczne otwarte wykłady z socjologii współczesnej z wybitnymi przedstawicielami nauk społecznych. W ramach cyklu Instytut gościł między innymi: prof. dra hab. Jerzego Hausnera, prof. dra hab. Henryka Domańskiego, prof. dra hab. Andrzeja Rycharda, prof. dra hab. Tomasza Goban-Klasa, prof. dra hab. Piotra Sztompkę, prof. dra hab. Janusza Czapińskiego. Co roku Instytut organizuje kilka konferencji krajowych i zagranicznych oraz zaprasza z wykładami gościnnymi uznanych naukowców i badaczy z zagranicy, między innymi z Indii, USA, Turcji i Szwecji.

W naszych murach gościmy również studentów uczestniczących w programie Erasmus/Erasmus+ dla których wykładowcy przygotowali specjalną ofertę dydaktyczną. Dotychczas w zajęciach w naszym Instytucie uczestniczyli studenci ze Słowacji, Turcji, Hiszpani, Niemiec, Włoch i Grecji.

W Instytucie corocznie odbywa się wielka debata filozoficzno-socjologiczna pod nazwą „Bitwa Idei”, z udziałem pracowników i studentów. Inicjatorką i organizatorką tego wydarzenia jest dr Katarzyna Haremska. Dr hab. prof. UP Janusz A. Majcherek (wiceprzewodniczący krakowskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Filozoficznego) organizuje i prowadzi w jednym z krakowskich klubów comiesięczne debaty pod nazwą “Biesiady Filozoficzne”, w których uczestniczy kilkadziesiąt osób z krakowskich środowisk akademickich i naukowych.

Oprócz bogatej oferty dydaktycznej Instytut prowadzi intensywną działalność badawczą, czego ifis2efektem liczne publikacje i projekty badawcze finansowane ze środków Narodowego Centrum Nauki oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Samodzielna Pracownia Badań Społecznych, powołana w strukturze Instytutu Filozofii i Socjologii na Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, prowadzi działalność badawczą i analityczną dotyczącą problematyki społecznej, gospodarczej i politycznej.

Pracownia wyposażona jest w nowoczesną infrastrukturę i oprogramowanie umożliwiające realizację dużych projektów z zakresu badań społecznych i marketingowych w oparciu o najnowsze technologie i procedury metodologiczne stosowane w najlepszych ośrodkach badawczych w Polsce i Europie.

Zespół Pracowni Badań Społecznych to wysoko wykwalifikowana kadra ekspertów i specjalistów z dużym kapitałem wiedzy oraz doświadczenia praktycznego, ściśle współpracująca z renomowanymi ośrodkami naukowymi i badawczymi w Polsce i za granicą

Instytut jest jednostką otwartą na współpracę z różnymi instytucjami lokalnymi i krajowymi. Dyrekcja Instytutu podpisała porozumienia z kilkunastoma instytucjami publicznymi, stowarzyszeniami i firmami.

W ramach porozumienia nasi studenci mogą odbywać praktyki, staże, wizyty studyjne oraz brać czynny udział we wspólnie realizowanych inicjatywach.

Instytut jest także siedzibą Krakowskiego Komitetu Okręgowego Ogólnopolskiej Olimpiady Filozoficznej dla uczniów szkół średnich Małopolski